4-6-2- انسجام و یکپارچگی فعالیت………………………………………………59
5-6-2- اصلاح فرهنگ در زنجیره تامین…………………………………………62
7-6-2- کارایی زنجیره تأمین…………………………………………………………64
8-6-2- عملکرد زنجیره تأمین………………………………………………………..65
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
1-3- روش تحقیق………………………………………………………………………….68
2-3- جامعه آماری………………………………………………………………………..70
3-3- نمونه آماری…………………………………………………………………………70
4-3- روش های گرد آوری اطلاعات……………………………………………….71
1-4-3- پرسشنامه………………………………………………………………………….72
2-4-3- روش سنجش اعتبارپرسشنامه ها……………………………………………73
5-3- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………74
1-5-3- تحلیل عاملی……………………………………………………………………..74
2-5-3- مدل یابی معادلات ساختاری………………………………………………..76
1-2-5-3- اصطلاحات مدل یابی معادلات ساختاری……………………………77
2-2-5-3- مراحل مدل معادلات ساختاری…………………………………………78
6-3- سوالات و فرضیه های تحقیق…………………………………………………..81
1-6-3- سوالات تحقیق………………………………………………………………….82
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها……………………………………………………86
1 -4- آمار توصیفی…………………………………………………………………………86
1-1-4- بررسی وضعیت جمعیت شناختی پاسخ دهندگان……………………….86
2-4-تحلیل عاملی تاییدی…………………………………………………………………87
2-2-4 مدل اندازه گیری متغیر اطلاعات (تنها متغیر پیش بین تحقیق…………..92
2-4-4- مدل اندازه گیری متغیرهای قابلیتهای زنجیره تأمین……………………..93
3-4 تحلیل مسیر……………………………………………………………………………….95
1-3-4- تحلیل مسیر مدل جزیی………………………………………………………….95
4-4- اثرات غیرمستقیم متغیر برونزاد مدیریت اطلاعات………………………….100
فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری
مقدمه…………………………………………………………………………………………..102
1-5- یافته های تحقیق در خصوص متغیرهای اصلی تحقیق…………………..103
1-1-5- قابلیت های زنجیره تأمین…………………………………………………….104
2-1-5- هماهنگی زنجیره تأمین………………………………………………………104
3-1-5- انسجام زنجیره تأمین…………………………………………………………106
4-1-5- انعطاف پذیری زنجیره تأمین………………………………………………108
5-1-5- فرهنگ زنجیره تأمین……………………………………………………….110
6-1-5- کارایی زنجیره تأمین……………………………………………………….110

7-1-5- عملکرد زنجیره تأمین………………………………………………………111
8-1-5- مدیریت اطلاعات…………………………………………………………..113
2-5- یافته های تحقیق در خصوص رابطه بین متغیرهای اصلی تحقیق
1-2-5- فرضیه اصلی اول………………………………………………………….114
2-2-5- فرضیه اصلی دوم…………………………………………………………115
3-2-5- فرضیه اصلی سوم………………………………………………………..116
3-5- نتیجه گیری و پیشنهادات کاربردی…………………………………….117
4-5- محدودیت های تحقیق…………………………………………………….121
5-5 پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی……………………………………………123

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

6-5 منابع و مآخذ…………………………………………………………………..125
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-2 تکامل سیستم های اطلاعاتی………………………………………………….18
جدول 2-2 تکامل سیستم های اطلاعاتی کشاورزی…………………………………..31
جدول 3-2 برخی گرایشات تحقیقاتی حوزه بازارشناسی در کشاورزی…………34
جدول 4-2 چرخه ارزش در زنجیره تامین های مختلف……………………………..47
جدول 1-4 شاخصهای مور سنجش برای زنجیره تامین کشاورزی……………….87
جدول 2-4 اثرات غیر مستقیم متغیر برون زاد مدیریت اطلاعات…………………100
جدول 1-5 تکامل سیستمهای اطلاعاتی کشاورزی………………………………….121
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
شکل 1-2مراحل تکامل مدیریت زنجیره تامین………………………………………………..38
شکل 2-2 چارچوب نظری تحقیق ……………………………………………………………….54
شکل 1-3 چارچوب نظری تحقیق………………………………………………………………..82
شکل 1-4 مدل انازه گیری متغیر اطلاعات……………………………………………………..92
شکل 2-4 تحلیل مسیر……………………………………………………………………………….95
شکل 3-4 مدل مفهومی…………………………………………………………………………….95
شکل 4-4 تحلیل مسیر کلی……………………………………………………………………….97
شکل1-5 چارچوب نظری تحقیق……………………………………………………………….103
فصل اول:

کلیات تحقیق
مقدمه :
وقتی انقلاب صنعتی به عصر کشاورزی سنتی پایان داد، هنوز تولید محور اقتصاد و توسعه بود. اما در رقابت، تولید صنعتی بقای خود را حفظ کرد و رفته رفته کشاورزان هم به تجهیزات کشاورزی مجهز شدند. پس از دوره گذاری که خدمات و تجارت، مزیت رقابتی را رقم می زدند، با اتحاد تولید کننده و تاجر، زنجیره های تامین یکپارچه برنده عرصه رقابت شدند. و امروز در عصر اطلاعات، تشکیل زنجیره تامین یکپارچه نیازمند عنصر حیاتی اطلاعات است. در واقع، در این عصر، کشاورز، تاجر، صنعتگر و … برای بقا نیازمند سیستم های اطلاعاتی استراتژیک خاص خود هستند. سوالی که مطرح می شود این است که نقش انقلاب اطلاعاتی کنونی در ارتقای عملکرد زنجیره تامین محصولات کشاورزی چیست؟
در این فصل، کلیات تحقیق شامل بیان مسأله، هدفهای تحقیق، روش شناسی تحقیق و مفاهیم و واژه های تخصصی مورد بررسی قرار می گیرد.
1-بیان موضوع تحقیق :
امروزه در هر زنجیره تامین منسجم و موفقی، مدیریت جریان اطلاعات همگام با مدیریت جریان مواد خام، مدیریت مالی، مدیریت موجودی ومدیریت بازار، نیازمند تدوین راهبردهای حوزه کسب و کار می باشد. مساله این است که در تدوین راهبردهای اطلاعاتی، نیازمند رویکردی سراسری هستیم که ملزومات کل زنجیره تامین را، لحاظ کرده باشد. و این امر بر پیچیدگی این مساله می افزاید. بنابراین در این تحقیق با در نظر گرفتن عوامل متعددی که در زنجیره تامین کشاورزی دخیل هستند، مولفه ها ی زنجیره تامین کشاورزی و شاخص های موفقیت هر مولفه، تعیین شده است.مهم ترین نقش آفرینان زنجیره تامین کشاورزی در صنعت کشاورزی، دولت، تامین کنندگان نهاده های کشاورزی، کشاورزان، تجار عمده محصولات کشاورزی، و خرده فروشان هستند.هر یک از این نقش آفرینان در برهه ای از چرخه حیات محصولات، به ایفای نقش می پردازند و البته بعضی نقش آفرینان، چون دولت، در بسیاری از مراحل، حضور موثر دارند.مدیریت جریان اطلاعات، که یکی از اساسی ترین وظایف در زنجیره تامین کشاورزی است، بر عهده همه نقش آفرینان زنجیره تامین است.
مساله اولیه ای که مطرح می شود این است که:شاخص کارایی هر یک از نقش آفرینان، در ایفای نقش اطلاعاتی خود، چیست؟ به بیان دیگر، در زنجیره تامین کشاورزی، برای مدیریت اطلاعات کارا و موثر، چه انتظاراتی از دولت،تامین کنندگان نهاده های کشاورزی، کشاورزان، تجارمیادین میوه و تره بار و خرده فروشان، وجود دارد؟
پاسخی که از رهیافت این تحقیق به دست می آید، معیاری برای سنجش وضعیت اطلاعاتی موجود، در زنجیره تامین کشاورزی است.
به غیر از مولفه مدیریت اطلاعات که متغیر برون زاد و مشاهده گر این تحقیق است، دیگر مولفه های زنجیره تامین کشاورزی از قبیل: انسجام، انعطاف پذیری، هماهنگی، کاهش اتلاف و بهره وری و عملکرد زنجیره تامین، در این تحقیق مورد مطالعه قرار گرفت، تا شاخص های سنجش موفقیت هر یک، شناخته شود.بنابراین از اهم مسائل که تشکیل دهنده موضوع این تحقیق، شناسایی عوامل موثر بر موفقیت مولفه های زنجیره تامین کشاورزی، است.
در ادامه خلاصه ای از هریک از مسائل مطرح در این تحقیق، بیان می شود.
1-1 تکامل سیستم های اطلاعاتی کشاورزی
در کشاورزی ابتدا بیشترین کاربرد کامپیوترها، غیر از کاربردهای عمومی و به طور تخصصی متمرکز بر مدل سازی ها و سپس انواع نسل های سیستم های تصمیم یار بوده است. سیستم های تصمیم یار جهت دسترس پذیر کردن دانش کشاورزی برای کشاورزان و مشاورانشان به وجود آمده اند. با بروز مفهوم مدیریت زنجیره عرضه، سیستم های اطلاعاتی برای بهبود کل زنجیره عرضه با هم یکپارچه شدند و سیستم های اطلاعاتی نظیر 1ERP بروز و ظهور کردند.
با ظهور کشاورزی دقیق2، الکترونیک و کامپیوتر به مدد کشاورزی آمد و ابزارهای اطلاعاتی نظیر حس گرها، ماهواره ها و سیستم های اطلاعات جغرافیایی وارد صنعت کشاورزی شدند.ابزارهای کشاورزی دقیق، نسل جدیدی از سیستمهای مدل سازی و سیستم های تصمیم یار را وارد صنعت کشاورزی کرد.در عصر اینترنت و شبکه های اطلاعاتی، نسل دیگری از سیستم های تصمیم یار، یعنی سیستم های تصمیم یار مبتنی بر وب ظهور کردند.کاربرد عاملها در محیطهای کسب و کار به عرصه کشاورزی و صنایع غذایی هم وارد شد و سیستم های چند عاملی برای پیاده سازی متدولوژی های تجاری زنجیره تامین آماده شدند.در امتداد روند جهانی سازی دولتها و سیاست گذاران کلان هم پا به عرصه سیستمهای اطلاعاتی کشاورزی گذاشتند و اقدام به تاسیس بانکهای داده غول پیکر یکپارچه در سطح قاره و جهان کردند.
2-1 مدیریت زنجیره تامین کشاورزی
جیفورد3 مدیریت زنجیره تامین را رویکردی جامع برای برآوردن نیازهای مصرف کننده از طریق بهبود مداوم فرایندها و ارتباطات پشتیبان توسعه کارا و جریان محصولات و خدمات از تولید کننده به مصرف کننده تعریف می کند.
عناصر کلیدی این تعریف از این قرارند:
1-نیاز برای تجمیع بین شرکت ها
2-تمرکز بر روی مصرف کننده
3-اهمیت ارتباطات
4-دیدگاه سراسری در کل زنجیره تامین
تمام فعالیتهایی که محصول را از مزرعه به سبد خرید خانوار می آورد اجزای زنجیره تامین کشاورزی را تشکیل می دهند: “ از مزرعه به چنگال غذاخوری “ ]1[ ،این فعایتها مشتمل هستند بر:
• تولید(اختصاص زمین،زمانبندی آبیاری،تعیین منابع،انتخاب بذر….)
• برداشت(زمان بندی ومسیربرداشت،منابع،تجهیزات حمل و نقل )
• انبارش (محل وظرفیت انبار، میزان انبارش در هر دوره و …)
• توزیع(انتخاب مد حمل و نقل،مسیر و زمان بندی ارسال و…)
طراحی زنجیره تامین فعالیتی است که تصمیم سازی را با مشخص کردن جایگزین های بالقوه یاری می کندو به سمت اتخاذ بهترین تصمیم بر اساس معیارها و اهداف طراح راهنما می شود.]1[سه مرحله عملیاتی در این جا متصور است:
• طراحی تولید
• کنترل موجودی
• توزیع فیزیکی
این مراحل، نقش مهمی در معماری سیستم های طراحی پیشرفته برای بسته های تجاری بازی می کنند.گرچه این وظایف به طور مستقل در نظام سنتی مدل می شده است ولی امروزه می گویند با مدل سازی هماهنگ این وظایف کارایی زنجیره تامین محصولات کشاورزی را می توان ارتقا داد. ]1[
3-1 فناوری اطلاعات در زنجیره تامین کشاورزی
برای مطالعه شبکه زنجیره تامین محصولات کشاورزی و پیکر بندی شبکه و محصولات آن و زنجیره تامین آن رایج است که فرایندهای ترابری و وضعیت کاربرد فناوری اطلاعات را در بخشهایی چون صنعت فرآوری،کشاورزان و بازار تحلیل می کنند .زنجیره تامین کشاورزی به خاطر ویژگی های خاصش به فن آوری اطلاعات و ارتباطات نیاز حیاتی دارد:
ویژگی های زنجیره تامین کشاورزی و نیاز حیاتی آن به فناوری اطلاعات:
• حساس به زمان بودن عملیات انبار داری و ترابری
• نیاز به ردگیری و نظارت پیوسته محصولات
• تنوع محصولات در تنوع فصول و تنوع شرایط جوی و عدم قطعیت حاصله
• چالش های تجارت جهانی این محصولات
• فشارهای کاهش قیمت و اعمال آن بر تمام خرده فروشان. ]2[
از معمول ترین فن آوری های اطلاعاتی که در این حوزه استفاده می شود عبارتند از:
EDI4 ،MRP5 طرح ریزی نیازمندی های مواد اولیه ،MRPIIطرح ریزی منابع تولید ، ERP ، ]3[
• APS6 زمان بندی و طرح ریزی پیش رفته
تبادل اطلاعات برای بهبود پیش بینی ها و جریان بهبود یافته اطلاعات و مواد در بین گلوگاههای زنجیره حیاتی است.سکوهای جای دهی مبتنی بر وب برای کل شبکه توزیع دسترسی به گزینه های پشتیبانی کم هزینه را فراهم می کند.گزینه هایی در گلوگاه از قبیل خودکارسازی پذیرش سفارش و امکان خرید گروهی جهت کاهش واسطهای ترابری و انبارداری مجازی برای کاهش موجودی. همچنین خودکارسازی، خطاهای فرآیند و شکست های آن را خصوصا در فصول پر تقاضا کم می کند و زمان را برای مشاوره و ارتباط با مشتری باز می کند. این خودکار سازی میتواند از طریق کاتالوگ اینترنتی فروشگاه الکترونیکی که اطلاعات محصول و قیمت و میزان و تاریخ تحویل و تنوع واحدهای تجاری را ارائه می کند، انجام شود. مشکل تعداد زیاد واسطهای مشتری با تناوب زیاد سفارش در اوج تقاضا را با ساختن جریان های اطلاعات برای خطوط تولید و شرکای تجاری می توان کاهش داد. فن آوری اطلاعات مشکل نیاز به موجودی امنیت بالا برای محصولات شیمیایی را که ناشی از عدم قطعیت تقاضاست از طریق پیشنهادات سوق داده شده به سوی باقی مانده موجودی و به اشتراک گذاشتن موجودی و اطلاعاتش حین سطوح زنجیره حل می کند. ( به نوعی موجودی مجازی). ]3[
در واقع تناسب این فن آوری برای مدیریت زنجیره عرضه ناشی از این است که یک زنجیره تامین متشکل از چندین بخش با وظایف چندین مرحله ای است و همین طور یک سیستم چند عاملی متشکل از چندین عامل با وظایف و کاربردهای مختلف است. به علاوه هر موجودیت زنجیره تامین اهداف قابلیتها خاص و وظایف و نقشهای تجاری خود را دارد همان طور که هر عامل در سیستم های چند عاملی نقشها وظایف و تصمیمات خود را دارد. ]3[
4-1 رویکرد مدیریت زنجیره ارزش در کشاورزی
مودی میق7 بحث می کند که رویکرد مدیریت زنجیره تامین به اندازه کافی گسترش و دوربینی ندارد تا نیازهای آینده مصرف کنندگان را دریابد و چگونگی پوشش دادن این نیازها را لحاظ کند به علاوه در برگیرنده مراحل پس از ارائه، پس از ارزیابی و جنبه های ایجاد ارتباط نیست. رویکرد مدیریت زنجیره ارزش، این کمبودها را پوشش می دهد.در تعریف مدیریت زنجیره ارزش ابتدا به تعریف ارزش می پردازیم:مودی میق سه قالب را که به سمت تعریف ارزش می روند معرفی می کند:
1-ارزش مصرف کننده با کاربرد کالا یا خدمت پیوند دارد.
2-ارزش را مشتری ادراک می کند، فروشنده آن را تعیین نمی کند.
3-ارزش مصرف کننده نوعا درگیر توازن بین آنچه مصرف کننده می خواهد و آنچه باید به او داده شود تا از کالا یا خدمت استفاده ببرد، می شود. ]4[
در صنایع غذایی فرصتهای ایجاد زنجیره ارزش را می توان به دو قسمت فرصتهای ترابری و فرصتهای غیر ترابری تقسیم بندی کرد. فرصتهای ترابری از قبیل زنجیره ارزش در حمل و انبارش و انتقال در این فصل به دفعات مورد اشاره قرار گرفته است. اما در مورد فرصت های غیر ترابری کمتر مقالاتی منتشر شده است، فرصتهای غیر ترابری مثل شفافیت اطلاعاتی، ایجاد بازارهای جدید، تجمیع فرایندهای بنگاه. در حالیکه شفافیت اطلاعاتی به طور مداوم افزایش می یابد و بازارهای جدید ایجاد می شوند. ]4[
به خاطر جهانی سازی بازارهای محصولات باغی افزایش چند برابری در پیچیدیگی های ترابری ایجاد کرده است. فسادپذیری این محصولات، زنجیره های تامین را حساس به زمان کرده است. هر بهبودی در قابلیت انبارش و حمل محصولات ارزش تجاری بالایی دارند. و البته این قابلیت ها بدون تبادل دانش بی معنی است. و زمان بندی و کیفیت دانش تبادل شده تعیین کننده ارزش ایجاد شده از طریق انبارش و حمل است. بدون این سیستم ها جریان محصول در حین و بین شرکت ها غیر ممکن است. اطلاعات برای ذخیره ویژگی های محصول، موقعیت آن در زنجیره ارزش در هر لحظه، حالت فرآیندی که محصول را منتقل می کند و ارزش محصول در هر مرحله از زنجیره است. اطلاعات همین طور جهت اتخاذ تصمیم حین زنجیره به کار می آیند. سیستم های اطلاعاتی فرصت اصلی برای بخش ترابری زنجیره تامین جهت پیشرفت و تبدیل به یک زنجیره ارزش است. آینده مدیریت زنجیره ارزش در تعاملش با سیستم های پس از برداشت تحت تاثیر 3 نیرو شکل می گیرد: جهانی سازی، فن آوری و مصرف. ]4[
جهانی سازی: دسترسی به بازارهای جدید و رقابت وسیع تر برای بازار محلی را به وجود می آورد و قدرت تصاحب بازار به کیفیت کل زنجیره ارزش برمی گردد و نه یک شرکت خاص. فن آوری های جدید محصولات غذایی جدید و فرآیندهای جدید و راههای جدید مدیریت اطلاعات را ایجاد می کنند و آنچه که ارزش اعضا را افزایش می دهد باقی می ماند. و آنها که امنیت زنجیره ارزش و سلامتی وبهزیستی اش را افزایش می دهند ایجاد ارزش می کنند. ]4[
5-1 مدیریت منبع محور در زنجیره عرضه کشاورزی
ورنرفلت8 بیان می کند که دیدگاه مبتنی بر منابع (منبع محوری)، چگونگی دستیابی شرکت به مزیت رقابتی پایدار از طریق کسب و کنترل منابع را تشریح و پیش گویی می کند. ]5[
از نظر بارنی9 دیدگاه منبع محوری براین نکته تأکید دارد که سازمانها با توسعه توانمندی های محوری که در تاریخچه و مشتریان سازمان ریشه دارند, مزیت رقابتی پایدار را کسب می کنند. در رویکرد مبتنی بر منابع، سازمان به عنوان سری های به هم پیوسته منابع و قابلیت هایی که به آسانی در بازار خرید و فروش نمی شوند، در نظر گرفته می شود(راملت و ورنرفلت10).
بنابراین، رقبا نمی توانند این منابع خاص و بازده مالی ناشی از توانمندیها را کسب نمایند و منابع موثری برای مزیت رقابتی پایدار محسوب می شوند. منابع شرکت می توانند شامل داراییهای ملموس (مانند تجهیزات) و غیرملموس (مانند اطلاعات) باشند که شرکت را قادر به تولید و حمل محصولات و خدمات سازد(پنروس و دیگران11). دیدگاه مبتنی بر منابع شرکت بر اهمیت “رقابت برای آینده” به عنوان بعدی از ابعاد مزیت رقابتی تأکید دارد .(همل و پراهالد12) که معمولا در تحلیل عملکرد شرکت در مباحث زنجیره تأمین نادیده گرفته می شود. بر طبق دیدگاه منبع محوری، شرکت نه تنها باید بر مبنای سودآوری کوتاه مدت و یا رشد در میان مدت مورد بررسی قرار گیرد، بلکه موقعیت آتی شرکت و منابع مزیت رقابتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.(کار و پیرسون13). بنابراین شرکت نیازمند توانمندی هایی است که بتواند دستیابی به مزیت رقابتی و افزایش رقابت پذیری زنجیره تأمین را تقویت کند.[5]
2- اهداف تحقیق:
1- طراحی چارچوب ارتقای عملکرد زنجیره تأمین کشاورزی با رویکرد مبتنی بر منابع
2- بررسی اثرفناوری اطلاعات بر عملکردزنجیره تأمین کشاورزی
3- شناسایی شاخص های اصلی عملکرد زنجیره تأمین کشاورزی و مدیریت اطلاعات
4- ارائه ترکیب صحیح راهبردهای ناب و چابک در زنجیره تامین کشاورزی به کمک فناوری اطلاعات
3-سوالهای تحقیق:
I) سوال اصلی
با توجه به رویکرد مبتنی بر منابع، فناوری اطلاعات چگونه می تواند عملکرد زنجیره تأمین کشاورزی را افزایش دهد؟
II) سوالهای فرعی
1- شاخص های اصلی عملکرد زنجیره تأمین و مدیریت اطلاعات کدامند و اولویت بندی آنها چگونه است؟
2- قابلیتهاها و مختصات درونی زنجیره تامین کشاورزی کدامند و شاخص های شناسایی و اولویت بندی آنها چگونه است؟
3- شاخص های اصلی مدیریت اطلاعات کدامند و اولویت بندی آنها چگونه است؟
4-روش شناسی
1-4-1- روش تحقیق
به طور کلی روش‌های تحقیق در علوم رفتاری را می‌توان با توجه به دو ملاک تقسیم کرد.
الف) هدف تحقیق: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی است.
ب) نحوه گردآوری داده‌ها: از نظر شیوه گردآوری اطلاعات تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است.
2-4-1- انواع متغیرها
متغیرهای وابسته: عملکرد زنجیره تأمین
متغیرهای مستقل: مدیریت اطلاعات
متغیرهای میانجی: قابلیتهای زنجیره تأمین و استراتژی های زنجیره تأمین
3-4-1- جامعه و نمونه آماری
جامعه آماری این تحقیق شامل کارشناسان مختلف مرتبط با بخشهای مختلف زنجیره تامین محصولات کشاورزی است که عمدتا در وزارت جهاد کشاورزی شاغل هستند: از قبیل کارشناسان ترویج روستایی،کارشناسان گروههای مختلف پژوهشهای اقتصاد کشاورزی،کارشناسان تعاون روستایی واحد بازرگانی و کارشناسان تولیدات گیاهی، و برخی از کشاورزان شهرستان های مراغه ، کاشان و اصفهان. پرسشنامه ای که توسط کارشناسان فوق تکمیل شد مربوط به وضعیت موجود زنجیره تامین محصولات کشاورزی است که با استفاده از روشهای آماری تحلیل خواهد شد. بنابراین نیازمند رعایت قوانین آماری برای تعیین تعداد نمونه است. در خصوص اندازه نمونه، برای تحلیل عاملی سئوالات مربوط به متغیرهای موجود در مدل تحلیلی تحقیق، پرسشنامه حاضر که 28سئوال در قالب 7 عامل کلی دارد، حداقل 84 نمونه مورد نیاز است. در این پژوهش 84 نفر ازکارشناسان جهاد کشاورزی و کشاورزان به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند.
4-4-1- روش های گرد آوری اطلاعات
پس از آنکه بر اساس ماهیت پژوهش و فرضیه های آن، طرح پژوهشی انتخاب شد، باید در مورد روش های گردآوری اطلاعات تصمیم گرفت. بدین منظور می توان از روشهای متعددی برای گردآوری اطلاعات بهره گرفت که این امر منجر به غنای نتایج پژوهش می گردد و به آن کثرت گرایی می گویند14. مهمترین روشهای گردآوری اطلاعات در این تحقیق بدین شرح است:
مطالعات کتابخانه‌ای: در این قسمت جهت گردآوری اطلاعات در زمینه مبانی نظری و ادبیات تحقیق موضوع، از منابع کتابخانه‌ای، مقالات، کتابهای مورد نیاز و نیز از اینترنت استفاده شده است.
تحقیقات میدانی: در این قسمت به منظور جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات برای تجزیه و تحلیل از پرسشنامه استفاده شده است.
5-1- روش تجزیه و تحلیل داده ها
برای تجزیه و تحلیل داده های پرسشنامه از آمار توصیفی همچون میانگین و انحراف معیار و آمار استنباطی همچون آزمون میانگین یک جامعه آماری15 جهت بررسی مناسب بودن یا نبودن وضعیت متغیرها استفاده می شود.همچنین برای مشخص نمودن اینکه، آیا پرسشنامه شاخصهای مورد نظر را اندازه‌گیری می‌کند، از تحلیل عاملی تأییدی استفاده خواهد شد. سپس با توجه به سوالات و فرضیات مطرح شده، در این تحقیق برای تحلیل اطلاعات از روش مدل یابی معادلات ساختاری که یکی از تکنیک های مربوط به ماتریس همبستگی است استفاده خواهد شد.
6-1- تعریف مفاهیم و واژه های تخصصی
زنجیره تامین کشاورزی: تمام فعالیتهایی که محصول را از مزرعه به سبد خرید خانوار می آورد اجزای زنجیره تامین کشاورزی را تشکیل می دهند: “ از مزرعه به چنگال غذاخوری “ ]1[. این فعایتها مشتمل هستند بر:
• تولید(اختصاص زمین،زمانبندی آبیاری،تعیین منابع،انتخاب بذر….)
• برداشت(زمان بندی ومسیربرداشت،منابع،تجهیزات حمل و نقل )
• انبارش (محل وظرفیت انبار، میزان انبارش در هر دوره و …)
• توزیع(انتخاب مد حمل و نقل،مسیر و زمان بندی ارسال و…)
مزیت رقابتی پایدار: شرکت زمانی به مزیت رقابتی پایدار می رسد که دارای استراتژی ایجاد ارزشی باشد که بطور همزمان توسط رقبای فعلی یا بالقوه بکارگرفته نمی شوند و همچنین رقبا قادر به کپی کردن مزایای این استراتژی نباشند. [5]
رویکرد مبتنی بر منابع: دیدگاه مبتنی بر منابع، چگونگی دستیابی شرکت به مزیت رقابتی پایدار از طریق کسب و کنترل منابع را تشریح و پیش گویی می کند.[5]
مدیریت اطلاعات: گردش مناسب و انتقال صحیح اطلاعات باعث می شود تا فرایندها موثر و کاراتر گشته و مدیریت آنها آسانتر گردد. مدیریت اطلاعات هماهنگ و مناسب میان شرکا باعث خواهد شد تأثیرات فزاینده ای در سرعت، دقت، کیفیت، و جنبه های دیگر داشته باشد.[5]
قابلیتها: به مجموعه ای از فرایندهای سازمانی (مانند عقد قراردادهای داخلی و خارجی) و جریانهای کاری اطلاق می شود که توانمندی شرکت یا سازمان را حداقل در یک حوزه فعالیت با توانمندی شرکت رقیب در همان حوزه قابل مقایسه یا متمایز می سازد. تلفیق منسجم و در صورت لزوم، افزاینده قابلیتها باید به عنوان توانمندی محوری سازمان و عاملی در افزایش قابلیت رقابت بکار می رود.
فصل دوم:
پیشینه تحقیق
مقدمه:
صنایع غذایی و کشاورزی، از صنایع مهم و حیاتی هستند و در شرایطی که حدود یک هفتم مردم زمین از گرسنگی رنج می برند اهمیت بیشتری پیدا می کنند. در کشورهای در حال توسعه، سهم قابل توجهی از تولید ناخالص از آن کشاورزی است ودر صد قابل توجهی از نیروی کار در صنعت کشاورزی مشغولند اما معمولا کم ترین بازگشت سرمایه ها مربوط به کشاورزی است. در حالیکه در کشورهای صنعتی بعضا بزرگترین بنگاههای تجاری، با پس زمینه کشاورزی فعالیت می کنند و از طریق تجمیع کشت با صنعت به قدرتهای اقتصادی مبدل شده انددر واقع غولهای تجاری دنیا از طریق تجمیع طی یک زنجیره ارزش که عمدتا همه یا بیشتر بخشهای زنجیره تامین محصول نهایی را در بردارد به قدرت رقابت بالایی دست یافته اند. امروزه رقابت بین شرکت‌های منفرد جای خود را به رقابت بین زنجیره‌های تأمین داده است. چگونگی دستیابی به رقابت پذیری زنجیره تأمین از طریق فناوری اطلاعات موضوعی است که در این تحقیق مدنظر است. این فصل، حاوی چهار بخش است:
بخش اول: رویکرد مبتنی بر منابع
بخش دوم: مدیریت زنجیره تأمین و مدیریت زنجیره ارزش کشاورزی
بخش سوم، فناوری اطلاعات در زنجیره تامین و زنجیره ارزش کشاورزی
بخش چهارم: چارچوب نظری تحقیق
1-2- نظریه مبتنی بر منابع:
رویکرد مبتنی بر منابع (منبع محوری) به عنوان یکی از نظریه های مهم توضیح دهنده وجود تفاوت های دایمی در عملکرد شرکت ها در رشته مدیریت راهبردی ظهور کرده است. پس از عبور از یک دوره مهم توسعه نظری و تکثیر نظریه ها در اوایل دهه 1990، منطق اصلی منبع محوری انتشار یافت و بر پژوهشهای اصلی این رشته تأثیر گذاشت. در همان زمان، منطق مبتنی بر منابع شروع به تأثیر گذاری نظری نمود وکار اصلی آن در سایر رشته های غیر از مدیریت راهبردی مثل مدیریت منابع انسانی، بازاریابی، سیستمهای اطلاعات مدیریت، مدیریت عملیات وغیره آغاز گردید. و پس از آن دانش به عنوان یک منبع کلیدی و ریشه ای مطرح شد. تا آنجا که اصطلاحا از رویکرد مبتنی بر دانش نام برده می شود. و مدیریت دانش به عنوان رویکردی برای حفظ مزیت رقابتی سازمان برجسته شده است. در ادامه به موضوع مدیریت دانش در قالب نقش فناوری اطلاعات در بخشهای مختلف زنجیره تامین و زنجیره ارزش می پردازیم. هدف روشن نمودن اهمیت منبع راهبردی دانش در سازمان و چگونگی به جریان انداختن و مدیریت آن است و بدین وسیله سوال اصلی تحقیق دنبال می شود.]5[
2-2-روند تکامل سیستمهای اطلاعاتی:
همزمان با اختراع کامپیوترو همگام با روند تکاملی فناوری اطلاعات رویکرد سازمانها و مشاغل به آن تکامل پیدا کرد به نحوی که ابتدا به عنوان ابزار خودکار سازی فرایندهای سنتی شناخته می شد. اما به تدریج به سطوح بالای مدیریتی در سازمان هم نفوذ کرد.
جدول1-2 :تکامل فناوری اطلاعات و ارتباط آن با مدیریت راهبردی
دوره MainFrame(1950-1970)دوره کامپیوترهای شخصی(1970-1990)دوره اینترنت از 1990 تا کنونفن آوری غالبنرم افزارهای مستقل و تنها با بانک داه های مرکزیریزکامپیوترها-ایستگاههای کاری-نرم افزار های تنها و نرم افزارهای سرویس دهنده-سرویس گیرندهریزکامپیوترهای شبکه ای شده – نرم افزارهای سرویس دهنده-سرویس گیرنده و اینترنت و وب و …سیستم های اطلاعاتیسیستم های پردازش تراکنش سیستم های اطلاعات مدیریت و سیستم های تصمیم یار محدودسیستم های تصمیم یار جامع-سیستم های پشتیبان اجرا-ERP هوش تجاری سیستم خبره-سیستم مدیریت منابع انسانیمدیریت زنجیره تامین-مدیریت ارتباط با مشتری-مدیریت دانش-سیستمهای اطلاعاتی راهبردی-چند عاملی-سیستمهای اطلاعاتی موبایلیانگیزه برای ایجاد سیستم اطلاعاتیکاراییاثر بخشیارزش برای بنگاهارتباط با مدیریت راهبردیاطلاعاتی برای نظارت و کنترل عملیات فراهم می کنداطلاعاتی برای حل مشکلات و پشتیبانی تصمیمات فراهم می کندابتکارات راهبردی را برای انتقال سازمان و بازار پشتیبانی می کند.منبع: ]6[
بوروس والترز16 می گوید: درک چگونگی ایجاد مزیت رقابتی برای بنگاهها از طریق سرمایه گذاری روی IT چالشی برای محققان مدیریت راهبردی است .همان طور که برای محققان سیستمهای اطلاعاتی هم چالش محسوب می شود. ]6[
سیمونز17 با مرور ایده بلوغ نرم افزار، یک مدل تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات ارائه کرده است با 5 سطح ]6[ .
• در سطح پایه فناوری اطلاعات تنها نقش پشتیبانی عملیات را دارد و در سطح راهبرد نیست.
• در سطح ارتجالی نیاز برای تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات درک شده است اما رویکرد نظام مند وجود ندارد و فناوری اطلاعات، اهداف تجاری را در مبنایی موردی پشتیبانی می کند .تلاشی برای اندازه گیری موفقیت تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات نداریم.
• در سطح قابل تکرار: تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات در سطح سازمانی لحاظ شده است. گرچه تنها در برخی از واحدهای بنگاه پیاده شده است. معیارهای محدودی برای اندازه گیری موفقیت تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات در دسترس است.
• در سطح فرایند تعریف شده : تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات به طور نظام مند در کل سازمان با سیاستها و رویه های مناسب پیاده شده است تا به نظارت و سنجش مزایای تنظیم راهبرد فناوری اطلاعات بپردازد.
• در سطح بهینه راهبرد فناوری اطلاعات به طور جامع و مانع با راهبرد تجاری تنظیم شده است در همه سطوح مدیریتی و در همه واحدهای بنگاه. و حتی عملکرد سازمان یک الگوی عملکرد بهینه برای سازمانهای دیگر شده است. سنجش ها و سیستمهای بازخورد برای ارزیابی قرارداشتن سازمان در این سطح به کار می رود.
والترز و تنگ18: به هر حال فناوری اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی مجهز به آن جهت پشتیبانی نیازهای مدیریت راهبردی گسترش یافته اند و هر دو بر توانمند سازی عملی و نظری فرایندهای سازمانی وعملکرد آنها متمرکزند.
نقشهای فناوری اطلاعات در راهبرد ]6[
1-فناوری اطلاعات به عنوان یک منبع
2- فناوری اطلاعات به عنوان مبنایی برای توانمند کردن و خلق قابلیتهای جدید
3- فناوری اطلاعات به عنوان زیر ساختی برای شرکت
4- فناوری اطلاعات به عنوان وسیله ای برای ارتباطات حین و بین شرکت
5- فناوری اطلاعات به عنوان وسیله ای برای پشتیبانی یا افزایش قابلیتهای فعلی سازمان
6- فناوری اطلاعات به عنوان کانال توزیع تولیدات
1 – 2- 2 نسل اول سیستم های اطلاعاتی کشاورزی، مدل سازی:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

مدل سازی به اتکای علم ریاضیات سابقه ای بسیار طولانی تر از کامپیوتر دارد اما استفاده از کامپیوتر به قدری در اجرای آن پرکاربرد است که امروز مدل سازی را بدون کامپیوتر تصور نمی کنند.در ابتدا برنامه ریزی ریاضی در اقتصاد کشاورزی بسیار پرکاربرد بود خصوصا با پیشرفت کامپیوترها و مدل سازی های چند رشته ای که مجموعه ای از فاکتورهای مختلف را لحاظ می کردند.
مدلهای اولیه را در دو بخش مدل مزرعه و مدل منطقه ای به لحاظ مقیاس می توان دسته بندی کرد.]7[
مدل سازی مزرعه:
مدل سازی مزرعه به طور خلاصه موضوع تصمیماتی از این دست است که:کشاورز چه فراآورده های دامی یا مزروعاتی تولید کند.و از بین راههای تولید کدام یک را برگزیند.به عنوان مثال کشاورز مکن است تصمیم بگیرد شماری از مزروعات را با توجه به آب و هوا و وضعیت آبیاری زمین و نوع خاکش بکارد ، یا برای مراقبت های حین داشت از قبیل نوع و میزان کود و سموم و علف کش ها تصمیم بگیرد .یا در انتخاب شیوه های مختلف آبیاری مزرعه با توجه به شرایط جوی و … تصمیم بگیرد.برای افزایش منابع از قبیل زمین و آب در مورد گزینه هایی چون اجاره زمین و خرید آب تصمیم بگیرد.و بسیاری تصمیمات دیگر.
مدل سازی ها هم کاربردهای مختلف دارند:
1-شبیه سازی:شبیه سازی پاسخ محصول به تغییرات آبیاری و تغییرات جوی و تغییر محتوای خاک ،شبیه سازی آبیاری، شبیه سازی تغییرات جوی،شبیه سازی فرسایش خاک]29[
کاربردسیستم های اطلاعاتی کشاورزی به صورت منفرد و جهت مدل سازی ایستا و بدون ارتباط با داده های حس گرهای راه دور، کاربردی از نسل اول است. این کاربرد در مزارع هنوز هم رایج است. در زیر چند نمونه ازکارهای انجام شده در این حیطه، ذکر می شود.
• مقایسه تکنیک های تطبیقی برای پیش بینی پاسخ محصول تحت شرایط متفاوت خاک و مدیریت زمین. توسط جی پارک و همکاران19 ]8[، انجام شده است.فرایندهای تصمیم یاری در کشاورزی به مدلهای پاسخ محصول قابل اعتماد جهت ارزیابی اثرات مدیریت زمین نیاز دارند.در حالیکه مدلهای مبتنی بر فرآیند در جوامع مدل سازی ترجیح داده می شوند.این مدلها نقش مهمی را در شناسایی ساختار مخفی فرایندهای رشد محصول در ارتباط با سایر گزینه های مدیریت زمین دارند.این مطالعه قابلیتهای پیش بینی پاسخ محصول تحت تغییرات خاک و مدیریت زمین را به کمک تکنیک های مدلهای خطی کلی ،شبکه های عصبی مصنوعی و درختان رگرسیون، ارزیابی می کند.نتایج حاصل از تکنیک مدلهای خطی کلی از بقیه ضعیف تر بود و درخت رگرسیون از همه قوی تر بود.
سینگل و همکاران20 ]9[، کل تولید چغندر قند را به ناحیه های همگن اقلیمی تقسیم کرده اند و با استفاده از داده های وسیع و نظرات کارشناسان، این ناحیه ها را به عنوان واحدهای شبیه سازی حین سیستم و ورودی مدل به کار می برند.جمع داده های سطحی برای هر اقلیم به دست آمده .آبیاری طبق راهبرد ناحیه ای و با لحاظ محدودیت های کاربرد آب شبیه سازی شده است.شبیه سازی محصول زراعی که در سال جاری رشد می کند با اطلاعات 10 فصل قبل تکمیل شده است.انتخاب فصول بر مبنای دورنمای اقلیمی بوده است.
در دهه 1980 عده زیادی از دانشمندان در دانشگاه وگنینگن21 ، هلند در توسعه و کاربرد مدل های محصولات زراعی در گیر شدند.که خلاصه ای از دستاوردهای آنها را ملاحظه می کنید:
2-2-2-نسل دوم:کشاورزی دقیق
در این نوع کاربرد مفاهیم کشاورزی دقیق از طریق تجهیز و به کارگیری ابزارهای سنجشی، حس گر ها و نرم افزارها پیاده می شود. این نوع پیاده سازی عموما در سطح مزرعه است و در بهبود بخشی از فرایند ها موثر است.این نسل از کشاورزی دقیق به بهینه سازی سراسری نمی پردازد و دید کلان ندارد.
در همین راستا ، مفاهیم سیستم های اطلاعاتی و تصمیم یار هم مورد توجه قرار گرفته اند و برای تدوین سیستم های تصمیم یار تلاشهایی جهت ارائه چهارچوب صورت گرفته است.مقاله زیر نتیجه یکی از این تلاشهاست.
• مدلی از اتخاذ تصمیم و جریان اطلاعات برای کشاورزان اطلاعات گرا . فونتاس22 و همکاران، مدلی مبتنی بر سیستم را در مقاله خود تشریح کردند که فرایند اتخاذ تصمیم کشاورزان را در کارهای عملی اطلاعات گرا و همین طور نقش آن در کشاورزی دقیق را تشخیص می دهد .یک روش شناسی مشارکتی توسعه داده شده است که در آن مدیران مزارع فرایند اتخاذ تصمیم خود را در یک بیانیه تصمیم خلاصه به همراه اطلاعات ضمیمه مورد نیاز تجزیه می کنند.]9[
• دیوید پارسون23 و همکاران، یک سیستم شبیه سازی برای بررسی تعامل دامداری و کشاورزی و منابع طبیعی ارائه کردند.یک مدل تجمیع دام و کشت برای ارزیابی درآمدها .نتایج نشان داد که در سیستم های مختلط در آمد از سیستمهای تخصصی بیشتر است.مدل های مشابه برای آموزش تحلیل سناریو و ارزیابی اثرات قابل توسعه است]10[
• تکنولوژی حس گر ها برای تولید محصولات تخصصی و دقیق اس لی24 و همکاران 2010پرورش محصولات تخصصی متاثر از فاکتورهایی چون حاصل آوری محصول ویژگی های خاک و غنای آن.غنای محصول زراعی حجم سایبان محصول و محتوای آب با شرایط آفات و این فاکتورها می توانند از طریق انواع حسگرها اندازه گیری شوند.]11[
تکنیک های حس گری برای تشخیص زیست توده های محصول و علف های هرز و ویژگی های غنای خاک پیشرفتهایی هستند که می توانند داده های مورد نیاز برای مدیریت خاص محل25، را فراهم کنند.تکنیکهای حس گری برای تشخیص بیماری و وضعیت آبیاری گیاه بر مبنای تعاملات پیچیده بین گیاه و حسگر هستند که آن را برای پیاده سازی در سطح مزرعه پیچیده تر می کند .این تکنیک ها در کشاورزی دقیق کاربرد دارند.]12[
3-2-2 نسل سوم:سیستمهای اطلاعاتی جغرافیایی در کشاورزی دقیق
از ویژگی های این نسل ارتقای مدل سازی ها به سطوح بیرون از مزرعه و حتی بیرون از شهر می باشد. مدل سازی چند مقیاسی که مقیاسهای مختلف از سطح مزرعه تا منطقه گرفته تا مقیاسهای زیست محیطی و اقتصادی اجتماعی را با هم لحاظ می کنند.پیشرفتهای فن آوری که برد تصمیمات را به شدت افزایش داده است.سنسورهای بدون سیم و فن آوری 26 RFID به مدد فرایند ها و روش شناسی های این نسل آمده اند. مدل سازی با پشتیبانی سامانه های اطلاعات جغرافیایی سنجش از دور ،مدل سازی کاربری اراضی ، مدل سازی جهت طراحی کامل مزرعه از مدل سازی های این نسل اند.
این نسل:مدیریتی جدید از تخصیص نهاده ها در تولید محصولات زراعی می باشد که با به کارگیری سیستم های ناوبری ماهواره ای، سخت افزارها، نرم افزارهای رایانه ای، مدیریت نهاده های تولید بر اساس ویژگی ها، نیازها و پتانسیل مکانی نقاط مختلف مزرعه با هدف کاهش ضایعات، افزایش درآمد و حفظ محیط زیست اجرا می گردد.
ابداع و توسعه فن آوری و ابزار تشخیص، سنجش و پردازش تغییرات مکانی ویژگی های کمی و کیفی خاک و محصول به کمک سیستم های ماهواره ای ناوبری جهانی27، (GNSS) نظیر سیستم آمریکایی مکان یابی جهانی28 (GPS)، سیستم روسی ماهواره ای ناوبری جهانی (GLONASS)، ماهواره فرانسوی Spot و یا ماهواره آمریکایی Landsat مجموعه ای توانمند از ابزار و روشهای مدیریت جدیدی به نام SSF را فراهم نموده است که به کشاورز اجازه می دهد تا تغییرات درون مزرعه ای را سنجش و تحلیل نموده و تخصیص نهاده ها را متناسب با استعداد و نیاز مختلف مزرعه بهینه سازد.]13[،]21[
در 2004 ژنگ29 و همکاران مدل سازی پیش گویی کننده از محصول ارائه کردند.با تجمیع یک درخت تصمیم با GIS. خروجی درخت تصمیم در مورد پیش بینی سالانه یا فصلی را به GIS می دهیم،GIS در برآورد محصول برای هر هکتار کمک می کند و پیش بینی ها را به فضای خارجی نگاشت می کند.]20[
4-2-2 نسل چهارم :کشاورزی الکترونیک:

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید